Kluczowym, ile nie najistotniejszym, wyposażeniem narciarza alpejskiego są buty narciarskie.Właściwy dobór butów narciarskich jest ważny z punktu widzenia komfortu jazdy i bezpieczeństwa. Mają zapewnić przede wszystkim łączność stóp z nartą, to znaczy zapewnić pewną sztywność pomiędzy naszymi nogami a nartą tak, by siły wychodzące z pracy naszych nóg przenoszone były efektywnie na nartę. Co to znaczy efektywnie? To znaczy, że praca naszych nóg, bioder, tułowia powinna być odczuwalna w pracy narty zaraz po wykonaniu ruchu ciała.

Często nieodpowiednie dopasowanie rozmiaru butów narciarskich powoduje, że mimo wytężonej pracy naszego układu ruchowego nie widzimy efektów w postaci precyzyjnego skrętu narty. Wynika to najczęściej z braku sztywności układu który przejawia się głównie w źle ułożonej stopie w bucie. Każdy nadmiar luzu w bucie będzie powodował opóźnienie reakcji narty na nasze ruchy ciała i zamierzenia względem toru jazdy.

Luźny but (czyli źle dobrany but narciarski) spowoduje, że rotacja stopy najpierw zostanie wykorzystana na obrót stopy w bucie wokół własnej osi w zalezności od ilości wolnego miejsca a dopiero potem na nacisk na ścianki buta który powoduje skręt. Sytuacja taka powoduje, że nie mamy pełnej kontroli nad torem jazdy a więc nad bezpieczeństwem w szczególności wtedy, kiedy będzie istniała potrzeba wykonania skrętu lub zatrzymania awaryjnego celem uniknięcia kolicji. Dobrze dobrany rozmiar buta narciarskiego pozwoli nam wykonać te manewry efektywnie.

Zasady doboru rozmiaru butów narciarskich

Właściwy dobór rozmiaru butów narciarskich kieruje się zasadami ,które są zmienne w zależności od tego, jaki styl narciarstwa preferujemy. Podstawowym parametrem odnoszącym się do właśnie tego problemu jest tak zwany FLEX, inaczej twardość buta. Zasada jest prostsza: im dynamiczniej i lepiej jeździmy, tym większy flex będzie nam potrzebny do kontrolowania toru jazdy. Dlaczego?

Narciarz początkujący, używający butów w zakresie FLEX 50-70 potrzebuje buta miękkiego, który łatwo będzie się zginał, by łatwo było wypracować odpowiednią sylwetkę narciarską. Jednak buty o takim profilu nie będą dawały możliwości jazdy na krawędziach (carving) czy dynamicznej jazdy w zmiennych warunkach terenowych.Każdorazwy nacisk na język buta nie będzie powodował bezpośredniego przełożenia siły nacisku na nartę lecz w pewnym stopniu będzie zmarnowany na nacisk nogi na języki do momentu, kiedy narciarz poczuje odpowiedni opór na języku. Jest to istotny czynnik który należy wziąć pod uwagę odpowiadając na pytanie : jak dobrać buty narciarskie?

Jaki flex wybrać wybierając buty narciarskie ?

Właściwie dobrane buty narciarskie z FLEX 80-100 przeznaczone są dla narciarzy zaawansowanych. Ich jazda cechuje się dynamiką oraz pragną posiadać kontrolę nad nartą zarówno na stokach bardzo stromych jak i płaskich. Buty o takiej charakterystyce pozwalają w pewnym stopniu na kreślenie śladu ciętego na śniegu (carving) jednak ograniczają znacząco możliwości regulowania promienia skrętu przy zachowaniu poprawnej, niewymuszonej sylwetki narciarza. Właściwy dobór butów narciarskich jest szczególnie ważny na początku nauki.

DLA DYNAMICZNEJ jazdy na krawędziach minimum FLEX to 110. Taka twardość daje już możliwości efektywnego przeniesienia nacisku na języki butów. Dzięki temu, regulując docisk narty możemy wykręcać skręty o różnym promieniu, także w zależności oraz charakterystyki narty. Dobór butów narciarskich z takim flexem zawsze jest trudny i wymaga często przebierania w wielu modelach. Co więcej, czasem nawet dobrze dobrany but narciarski wymaga lekkich korekt. Buty z dużym flexem to buty dla narciarzy jeżdzących karvingowo i trenujących na tyczkach. Przeczytaj także, jak ważny jest odpowiedni dobór sprzętu trenując na tyczkach.

CO NAJWAŻNIEJSZE, często FLEX determinuje wygodę stosowania butów narciarskich. Buty o najmniejszym FLEX zazwyczaj są najszersze, najbardziej wygodne oraz komfortowe. Wiąże się to z faktem, że przy jeździe rekreacyjnej i raczej statycznej nie ma potrzeby bardzo efektywnego przenoszenia sił z buta na nartę. Buty o FLEX 110 i więcej często wymagają bardzo dokładnych przymiarek oraz wyrobienia wkładki. Są dopasowane, sztywne, dzięki temu narciarz ma pełną kontrolę nad torem jazdy.

Zasady doboru rozimaru butów narciarskich czyli jak dobrać buty narciarskie?

  1. Pomiar stopy. W sklepach samoobsługowych (typu Decathlon) można zmierzyć rozmiar stopy i dopasować do rozmiarów buta narciarskiego. W profesjonalnym sklepie pomiaru dokona sprzedawca.
  2. Wybór buta. Wybieramy buta ze względu na rozmiar oraz FLEX oraz wkładamy stopę do buta. Najlepiej mieć przy sobie skarpety narciarskie tak, by zminimalizować ryzyko wybrania buta niekomfortowego, najlepiej cienkie skarpety. Wybór rozmiaru buta zaczynasz od rozmiaru buta narciarskiego równego rozmiarowi butów które nosisz na co dzień
  3. Sprawdzenie komfortu w bucie. But po założeniu powinien sprawiać wrażenie dość dobrze dopasowanego – nie możesz czuć żadnego luzu. Zwróć uwagę na dopasowanie buta w okolicach kostki oraz śródstopia, tutaj dopasowanie buta musi być ścisłe i dokładne. Zwróć uwagę na objętość wokół palców – tutaj dopuszcza się nieznaczy luz ale but nie może być za krótki – nie powinieneś czuć mocnego nacisku na czub dużego palca.
  4. Następnie dopinamy klamry na minimum lecz tak, by nacisk na język nie powodował ruchu kostki w bucie narciarskim. Przyjmujemy pozycję narciarską sprawdzając, czy przy nacisku na język nie podnosi lub przemieszcza się kostka. Jest to punkt krytyczny w doborze butów narciarskich. Przy obciążeniu języka palce powinny lekko cofnąć się. Sprawdzamy komfort zwracając uwagę, czy z przodu buta nie pozostaje nadmiar luzu. But ma być ściśle dopasowany już przy zapięciu na pierwszy rząd klamer !
  5. Zakup oraz sprawdzenie komfortu w domu. Jeżeli powyższe zasady są spełnione, to znaczy, że but powinien być odpowiedni. Po powrocie do domu wkładamy nogi do buta, zapinamy, bierzemy deskę do prasowania oraz wyprane ubrania i w pozycji narciarskiej, obiciążając języki prasujemy minimum 15 minut. Jeżeli po tym czasie nie czuć w bucie dyskomfortu, but będzie dobry !
  6. Pamiętaj, że w czasie jazdy wewnętrzny botek będzie się delikatnie ubijał i kompresował. Z czasem, źle dobry but może posiadać zbyt duże luzy a Twoja stopa będzie nieodpowiednio wspierana w bucie. Dlatego podczas doboru rozmiaru butów nie wybieraj butów luźnych!

Powyższe zasady mają zastosowanie dla stopy standardowej. Osoby z niestandardowymi stopami powinny skorzystać z profesjonalnego serwisu i sklepu narciarskiego. Należy zwrócić uwagę, że buta można także odkształcać w profesjonalnych serwisach tak, by dostosować jego wymiary do ewentualnych dysproporcji w stopach narciarza.

3 zasady zakładania dobrze dobranych butów narciarskich

  1. Zwracamy uwage, by przed ubraniem buta był suchy i przebywał we względnie ciepłym miejscu. Przechowywanie butów w bagażniku czy zimnych pomieszczeniach noc przed jazdą, może spowodować że nie będziemy w stanie włożyć w niego stopy gdyż pod wpływem zimna skorupa delikatnie skurczy się. Pamiętaj o suchej skarpecie i używaj najcieńszej z możliwych. Gruba skarpeta która w ogólnym mniemaniu ma chronić przed zimnem często powoduje nadmierny nacisk ograniczając krążenie. Lepiej wybrać cieńszą skarpętę która zagwarantuje lepsze odprowadzanie wilgoci, lepsze krążęnie.
  2. Zakładamy buta i nie ruszamy klamer. Następnie delikatnie uderzamy piętą o śnieg lub inne podłoże by stopa ułożyła się prawidłowo.
  3. Buta dopinamy stopniowo. Zapinamy na 1 ząbek 3 (licząc od palców) klamrę, następnie na tak samo górną klamrę i na zmianę dopóki nie poczujemy, że but jest odpowiednio dopięty. Na koniec delikatnie zapinamy dwie dolne klamry. Powinny być dopięte na tyle lekko, że jesteśmy to w stanie zrobić małym palcem. Po 1 zjeździe możemy dokonać korekty zapięcia ale dobrze dobrany but narciarski powinien leżeć odpowiednio już po pierwszym założeniu.

Warto dokładnie dobierać obuwie i warto przemyśleć zakup. Pamiętajmy, że w butach narciarskich cena nie zawsze jest wyznacznikiem komfortu w bucie mimo, że sprzedawcy twierdzą odwrotnie J